|
Marco Polo berichtte als eerste over het wonder van het Chinese porselein. De "over land" route was weinig geschikt voor het vervoer van porselein. De kans op breuk was enorm groot. Maar toen de zeeweg werd geopend door de Portugezen kon op grote schaal het wonderbaarlijke porselein aangevoerd en mateloos bewonderd worden. De Europese hoven waren bereid gigantische bedragen te betalen voor de fraaiste stukken om elkaar, letterlijk en figuurlijk, naar de kroon te steken. Vele adellijke families vertilden zich door zelfoverschatting en een niet te stillen honger naar de Chinese producten en vervielen tot de bedelstaf. Natuurlijk probeerden vele onderzoekers het geheim van de samenstelling van het porselein te doorgronden, maar het duurde tot 1709 voor het eerste harde porselein uit Europese bodem ontmanteld werd onder de goedkeurende ogen van August de Sterke, keurvorst van Saksen. August's ongebreidelde hartstocht en tomeloze hebzucht wekte verbazing en afkeuring, zelfs in dit niet bepaald moreel hoogstaande tijdperk. Zijn hang naar luxe, zijn despotisch gedrag, de exorbitante geschenken aan minaressen, kostten hem scheepsladingen goud, wat hij soms wel, maar vaker niet bezat.
Hij hield Johann Friedrich Böttger gevangen, een jonge alchimist, die met opmerkelijke bluf zich de formule tot het maken van goud toeëigende. Deze Johann Friedrich had August overmoedig zestig miljoen Thaler in goud beloofd (wat, heden ten dage zou neerkomen op het lieve sommetje van fl 2.925.000.000 gulden), een reden voor August om deze lopende schatkist goed in de gaten te houden en zijn vrijheid tot een minimum te beperken. De alchimist verviel door deze gedwongen gevangenschap beurtelings tot hysterische aanvallen en loodzware depressies, maar zeker en gewis niet tot het blootleggen van de goudmijn, waar August zo naar hunkerde
Dat schoot niet op en August liet de teugels iets vieren. Daardoor kwam Johann Friedrich in Dresden in contact met Graf Ehenfried Walter von Tschirnhaus, een verlicht geleerde, die al geruime tijd naar de porseleinformule speurde. Ze wisselden gegevens uit en Von Tschirnhaus had een grote bewondering voor de scheikundige analyses van Böttger. Zij bundelden hun kennis en Böttger raakte geïnteresseerd in het "witte goud", zoals porselein bekend stond. In 1707 boekte hij zijn eerste succes door klei te mengen met albast. Geheel tevreden met zijn speurtocht was hij niet, gezien de tekst die hij op zijn deur spijkerde: "God, onze Schepper schiep een pottenbakker uit een goudmaker".
Na enkele successen vreesde August voor spionnen en verbande Böttger naar het ontoegankelijke, geïsoleerde koningskasteel:
"die Albrechtsburg" in Meissen. Hier bouwde Böttger zijn ovens en stookte ze zo hoog, dat de vloeren te heet waren om op te lopen. De immense hitte dreigde het gehele slot te ontmantelen. Maar hij behaalde de opmerkelijke resultaten, die August verrukten en hem de horizon bood op één der eerste Europese industrieën: De Koninklijke Saksische Porselein Fabriek.
|
