Le Verre Français

De glasblazerij van de gebroeders Ernest en Charles Schneider genoot wereldwijd grote populariteit in de jaren 20 van de vorige eeuw. De moderne art deco vormgeving van hun glas werd alom gerespecteerd.
Ernest en Charles Schneider kochten in 1913 een oude glasblazerij in Epinay-sur-Seine. Ze moesten al snel de productie stilleggen door het begin van de oorlog. Aan het einde van de eerste wereldoorlog werden de deuren van de Schneider glasfabriek wederom geopend en werd de productie toegespitst op de oorlogsindustrie en het vervaardigen van gebruiksvoorwerpen. De behaalde winsten werden vrijwel meteen geïnvesteerd in de productie van ‘kunst’ glas. Hierin onderscheiden we twee verschillende lijnen.

De “Schneider” lijn: De collectie waarbij we glasobjecten tegenkomen in diverse kleuren, technieken en vormen.
Deze stukken werden gesigneerd met “Schneider”.

De “Le Verre Français” lijn: De collectie waarbij het glas altijd met zuren werd geëtst (cameo) en de motieven gebaseerd waren op flora en fauna.
Deze stukken werden gesigneerd met “Le Verre Français”, “Charder”, “Verçais” of een berlingot (stukje glasdraad met de Franse nationale kleuren).

Op deze tweede lijn zullen we in dit stuk wat dieper ingaan.

Vaas (decor onbekend)
ca. 1918 - 1921

Het basismateriaal glas in de Schneider glasblazerij bestond uit een aantal componenten. Het hoofdbestanddeel werd gevormd door zilverzand, dat door zijn hoge smeltpunt, werd aangemengd met sodium of potassium carbonaat (soda). Met toevoeging van kalk werd de helderheid, hardheid en kracht bevorderd. Als laatste werd mangaan dioxide toegevoegd om het glas van zijn natuurlijke groene kleur te ontdoen. Dit mengsel werd vervolgens een etmaal verhit op een temperatuur van 1400 graden Celcius en daarna afgekoeld tot 1100 graden Celcius. Zo verkreeg men uiteindelijk een glaspasta waarmee de glasblazers aan de slag konden. Deze werkten in een team van vijf blazers, waartussen er een duidelijke hiërarchie bestond gebaseerd op kunde en ervaring.
Tijdens het blazen werden er de benodigde kleuren toegevoegd. De kleuren van het glas uit de “Le Verre Français” lijn, werden gemaakt met glaspoeders. Hierbij werd vaak gebruik gemaakt van twee of meerdere contrasterende kleuren. Bijvoorbeeld één kleur opkomend uit de voet en de ander vanuit de top van een object. Vervolgens werd hetzelfde principe uitgevoerd met een tweede laag. Als laatste voegde men een dunne laag blank glas toe en konden de blazers de glaspasta in de uiteindelijke vorm gaan blazen. Schenkkannen, bonbonnières, coupes, jardinières, luchters, tafellampen, veilleuses, parfumverstuivers en natuurlijk vazen behoren tot de collectie van de Le Verre Français lijn.

Etser bezig met het aanbrengen van bitumen
in de Schneider glasblazerij

De volgende fase in het proces was het etsen. Dit gebeurde in een bad van het zeer giftige waterstof fluoride. In de Schneider fabriek werden hiervoor grote houten tonnen gebruikt met een loden binnenkant. De etsers bedekten sommige delen van het object (het decor) met een zuurwerend middel (bitumen) en dompelden vervolgens het object in het zuurbad. De concentratie van het zuur en de duur van het onderdompelen bepaalden de diepte van het decor. Afhankelijk van het decor en het aantal glaslagen kon dit meerdere malen worden herhaald. Als de etser klaar was, werd het object grondig schoon gemaakt en kon een graveur bepaalde details in het decor benadrukken en de signatuur aanbrengen. Als laatste werd het geheel gepolijst en het pontiel van de blaaspijp weggeslepen. Al met al waren er dus ongeveer 10 mensen een paar dagen in de weer om één Le Verre Français vaas te maken.

Vaas met decor "Chênes"
ca. 1922 - 1925

Charles Schneider gebruikte voor alle objecten uit de Le Verre Français lijn flora en fauna motieven, zoals zijn voorgangers Gallé en Daum in de Art Nouveau periode dat deden. Toch heeft het werk van Charles Schneider een uitgesproken art deco karakter. Het grote verschil zit vooral in de felle kleuren. Charles Schneider had speciaal een chemicus in dienst genomen, Babille, die zich alleen bezig hield met het ontwikkelen van nieuwe, felle kleuren. De manier waarop de decors werden gestileerd en aangepast aan de vorm van het object was eveneens nieuw. Dit maakt het werk van Charles Schneider, tot op de dag van vandaag uiterst modern.

Coupe met decor "Chardons"
ca. 1924 - 1927

De stukken uit de collectie Le Verre Français vonden voor een groot deel hun afzet op de kunstafdelingen van de grote Parijse warenhuizen destijds. Men denken bijvoorbeeld aan “La Maîtrise” (kunstafdeling van de Galaries Lafayette), “Pomone” (Le Bon Marché), “Primavera” (Le Printemps) en “Studium Louvre” (Grands Magasins du Louvre). De fabriek had ook een paar agenten in dienst, die door geheel Frankrijk reisden met objecten in een kleinere uitvoering, die ze dan met name aan galeries en juweliers toonden. Ook buiten Frankrijk werden er stukken verkocht in Brussels, Londen en New York. De Verrerie Schneider presenteerde vanaf 1919 ieder jaar haar nieuwste collectie op de belangrijkste internationale kunstbeurzen, waar Charles Schneider altijd zelf aanwezig was.